16 december 2011

Vooral ouders ondermijnen gezag leraar

Onderwijspersoneel heeft last van ouders die hun gezag ondermijnen, zo blijkt uit onderzoek van vakblad Schooljournaal waaraan 4.072 leden van CNV Onderwijs deelnamen. 67% van de respondenten geeft aan dat ouders partij kiezen voor het kind en de school niet steunen. 57% stelt dat er geen gezamenlijke verantwoordelijkheid is voor de opvoeding en correctie van het kind. Ouders die  de deskundigheid van leraren in twijfel trekken wordt door 35% van het onderwijspersoneel als gezagsondermijnend ervaren. Op 17 december besteden Schooljournaal en Trouw uitgebreid aandacht aan het onderzoek en op zondag 18 december KRO Brandpunt.

Ook uit de antwoorden op de open vragen blijkt dat ouders een hoofdrol hebben. Volgens de ondervraagden voeden zij niet meer afdoende op, stellen geen regels en grenzen en tonen geen respect voor de leraar. Uit het onderzoek blijkt dat het gezag van docenten in 2011 een lager cijfer krijgt dan in 1991 gegeven zou zijn door dezelfde respondenten. Nu ligt het zwaartepunt van de gegeven cijfers op een 7 en 8 (elk ongeveer 34 procent), twintig jaar geleden was het vooral een 8 en 9 (beiden ongeveer 28 procent). Het gezag van docenten zou in 1991 van 6 procent nog een 10 krijgen, nu ligt dat op nauwelijks 1 procent. Uitgesplitst naar sectoren zien we dat naar het oordeel van de respondenten het gezag het grootst is in het basisonderwijs en het hbo en kleinst in vmbo, havo en mbo.

Leerlingen
Het onderzoek naar gezag op scholen is gestart naar aanleiding van de vele reacties die het interview ´Leraar moet weer de baas durven zijn´ met psycholoog Gerard Weide in Schooljournaal losmaakte. Naast de rol van de ouders is ook het gedrag van leerlingen onderzocht. Leraren hebben vooral last van leerlingen die niet luisteren (75%), leerlingen die over alles in discussie gaan (44%) en leerlingen die opdrachten niet uitvoeren (30%). Deze onderwerpen scoren hoger dan keten, te laat komen en een grote mond geven.

Agressie
Procentueel lijkt agressie tegen onderwijspersoneel mee te vallen. De grote aandacht voor incidenten geeft wellicht een vertekend beeld. Toch hebben bijna 600 van de ruim 4.000 respondenten te maken gehad met dreigementen, fysieke agressie of geweld van ouders of leerlingen.

Sancties
Van de respondenten geeft 36 procent aan dat er geen sancties staan op gezagsondermijnend gedrag. Vooral in het basisonderwijs (43 procent) en het hbo (60 procent) is dat het geval. Bij problemen geeft 56 procent aan bij de schoolleiding terecht te kunnen, 29 procent bij collega’s, 5 procent ‘nergens’ en een half procent bij de MR.

Open reacties op oorzaak gezagsondermijnend gedrag
● Kinderen worden te vaak als prinsjes en prinsesjes behandeld
● Ouders en leerkrachten staan niet op één lijn
● Te ver doorgeschoten mondigheid
● Kinderen worden te laat en te weinig gecorrigeerd
● Veel ouders hebben of besteden te weinig tijd aan opvoeding kinderen
● Klassen zijn te groot
● Te veel rugzakleerlingen
● Verval en verloederingsproces samenleving
● Tere kinderziel wordt tot het uiterste beschermd
● Ouders trekken deskundigheid leraar in twijfel en geven dat aan hun kind mee
● Tijd van tegenwoordig: ‘Ikke ikke ikke en de rest kan stikke’
● Consumentengedrag: klant is koning
● Kinderen worden overvraagd door school en ouders
● Het beroep van leraar heeft geen aanzien
● Ouders zijn te vaak vriendje of vriendinnetje van hun kind
● Zwakke schoolleiders die niets aan dergelijk gedrag doen
● School durft te weinig te straffen
● Onaantrekkelijk onderwijs en niet gemotiveerde leraren
● Korte lontjes aan alle kanten: ouders, kinderen, docenten

Open reactie op hoe het gezag zou kunnen terugkeren in de school
● Duidelijke regels stellen en die consequent handhaven
● Gaat niet meer lukken met de huidige generatie schofterige politici
● Stoppen met alles uitpraten en psychologiseren
● Ouders moeten leerkrachten steunen in plaats van hun kinderen
● Kunnen terugvallen op goede schoolleiders
● Op pabo meer aandacht besteden aan ‘orde in de klas’
● Een goed voorbereide leerkracht dwingt respect af
● Strenger optreden: lik-op-stuk
● Investeren in kleinere klassen en meer onderwijsondersteunend personeel
● Meer samenwerking tussen school en ouders: één lijn trekken
● Beginnen met ‘u’ zeggen tegen de leraar
● Alle mobieltjes het lokaal uit
● Cursus opvoeden voor ouders
● Kinderen leren hoe je omgaat met een ander
● Goed gedrag positief belonen
● Iets meer afstand bewaren tussen leraar en leerling: geen maatjes zijn
● Ouders meer bij de school betrekken
● Als ik het zou weten, zou ik de Nobelprijs krijgen
● Eerder schorsen bij wangedrag
● De leraar moet gewoon de baas zijn
Onderzoek Schooljournaal naar gezag op scholen