11 februari 2021

Oplossing aanpak vertraging in maatwerk, niet in landelijke maatregelen

Er wordt als gevolg van de tweede lockdown meer werkdruk in het hoger onderwijs ervaren. Tegelijkertijd ziet het onderwijspersoneel dat de kwaliteit van het digitale onderwijs is verbeterd ten opzichte van vorig jaar. Toch lijkt de onderwijskwaliteit als geheel te zijn gedaald. Voor uitval van veel studenten wordt gevreesd en ook de (mentale) problemen die studenten ervaren baren zorgen, blijkt uit een peiling van CNV Onderwijs onder personeel in het hoger onderwijs.

In de enquête werd gevraagd naar de ervaringen tijdens het werken gedurende de tweede lockdown. Hoe kijkt men naar onderwerpen als toetsing en examinering en opgelopen vertragingen bij studenten? Uit de peiling in hbo en universitair onderwijs kwam een beeld naar voren dat aansluit bij de beelden uit de eerdere peilingen in primair en voortgezet onderwijs en mbo.

Werknemers in het hoger onderwijs ervaren meer werkdruk. Een ruime meerderheid werkt meer uren dan waarvoor betaald wordt. De sociale contacten met studenten en collega’s worden gemist. Dit heeft invloed op het werkplezier, maar ook op de onderwijskwaliteit. Je hebt elkaar nodig om te zorgen voor goed onderwijs. Hoewel de kwaliteit van het digitale onderwijs is gestegen, geeft 73 procent van de respondenten aan dat de onderwijskwaliteit als geheel is gedaald en 77 procent acht de kans op uitval groter. Juist bij de studenten die in de knel raken is het persoonlijke contact doorslaggevend voor hun welzijn en studiesucces.

Sneltesten en naleving regels

Eerstejaars studenten hebben weinig binding met de studie op kunnen bouwen en hebben meer last van motivatieproblemen. Ook ziet het onderwijspersoneel dat een deel van de studenten emotionele problemen ervaart als gevolg van de coronacrisis. Het is daarom belangrijk om (extra) ondersteuning voor studenten te faciliteren, zodat studenten de weg weten voor hulp en kunnen aankloppen bij mensen die ervoor zijn opgeleid om dit soort problemen te begeleiden.

Een minderheid maakt zich zorgen om de eigen veiligheid. Dit speelt vooral bij fysiek lesgeven en het verzorgen van practica. Ongeveer de helft vindt dan de huidige maatregelen voldoende. De veiligheidsopties die het meest genoemd worden zijn sneltesten en een betere naleving van de al geldende maatregelen. Respondenten vinden dat de opgelopen studievertraging het beste kan worden aangepakt met maatwerk en niet met landelijke maatregelen. Net als bij het funderend onderwijs en mbo wil het onderwijspersoneel vooral per student kijken wat nodig is (88 procent).

Integraal plan

De meest wenselijke opties om vertragingen in te lopen zijn extra begeleidingstijd en onderwijstijd creëren voor studenten die dit nodig hebben, en meer gepersonaliseerd onderwijs mogelijk maken. Het inkorten van de zomervakantie of het collegejaar overdoen worden gezien als onwenselijk.

Deze uitkomsten van het onderzoek neemt CNV Onderwijs mee naar het overleg met de minister en werkgevers. Het is hard nodig dat er een integraal plan komt om het onderwijs, inclusief de studenten, de steun in de rug te bieden die zij verdienen en zo broodnodig is. Het onderwijs wil en kan veel en tegelijkertijd is het nodig daarvoor de juiste randvoorwaarden te creëren. Dat zal dan ook de inzet van CNV Onderwijs zijn.