18 november 2010

Onderwijspersoneel ervaart voortdurend tekort aan tijd

Leraren in het basisonderwijs vinden het op zich nuttig dat er regels bestaan, maar hebben problemen met de wijze waarop regels tot standkomen en worden uitgevoerd. Dit blijkt uit onderzoek op een aantal basisscholen in opdracht van CNV Onderwijs (53.000 leden). De meest genoemde oorzaak voor de regeldruk is, aldus de ondervraagden, een voortdurend tekort aan tijd. Aanleiding voor het onderzoek was de hoge werkdruk in het onderwijs. CNV Onderwijs wil de resultaten gebruiken om de ervaren regeldruk voor leraren in het basisonderwijs te verminderen. 

Administratieve druk wringt
Uit eerder onderzoek van CNV Onderwijs bleek dat leraren vooral veel problemen hebben met de veelheid van taken buiten het lesgeven, waaronder vooral administratieve werkzaamheden. Dat was reden voor CNV Onderwijs het thema regeldruk verder te laten onderzoeken. In opdracht van CNV Onderwijs verrichtte Ilona Klerks in het kader van haar studie bestuurs- en organisatiewetenschap aan de Universiteit Utrecht een onderzoek naar de regeldruk van leraren in het basisonderwijs. Voor dit onderzoek werden interviews gehouden op vier scholen uit drie verschillende typen schoolbesturen. Er werden gesprekken gehouden met zowel het personeel als het management. Hierbij werden aspecten en oorzaken van regeldruk als oplossingen onderzocht.

Relatie tussen persoonlijkheid en ervaring regeldruk
Regeldruk betreft zaken als vergaderingen, uitgebreide registratie en externe verantwoording en de vele veranderingen en vernieuwingen in het onderwijs. De oorzaken van regeldruk worden door leraren voornamelijk buiten zichzelf gezocht. Het gaat daarbij bijvoorbeeld om een gebrek aan invloed op school of om een onduidelijke visie en jaarplanning van de school. Ook zijn leraren zich er veelal te weinig van bewust dat ook de secundaire taken bij hun beroep horen. En er is een relatie tussen de persoonlijkheid van leraren en het ervaren van regeldruk. Dit heeft te maken met een hoog streven naar perfectionisme en het moeilijk vinden om "nee" te zeggen. Patrick Banis, bestuurder van CNV Onderwijs zegt in een reactie: ‘Die houding van onderwijspersoneel verdient waardering maar wordt ook vaak misbruikt. Effectieve maatregelen tegen onnodig vergaderen, de enorme papierwinkel en minder controle op regels, blijken hard nodig te zijn.’ 

Oplossingen
De leraren zoeken de oplossingen voor het verminderen van regeldruk zowel bij de schoolorganisatie als bij zichzelf. Zij pleiten onder meer voor meer ondersteuning, een betere visie en planning op schoolniveau en een betere algemene communicatie. De oplossingen die leraren bij zichzelf zien zijn het op een andere manier met persoonlijke karaktereigenschappen omgaan en vooral ook het leren van collega’s.

Bestuurder Patrick Banis is blij met de aanbevelingen, die de onderzoekster doet aan het adres van CNV Onderwijs om de ervaren regeldruk voor leraren in het basisonderwijs te verminderen. Banis: ‘Een van die aanbevelingen luidt dat de autonomie van leraren vergroot moet worden. Dat is een conclusie die naadloos aansluit bij het streven van CNV Onderwijs om de leraar zijn professionaliteit terug te geven.’

Klik hier voor de volledige tekst van het onderzoek Maak werk van werkdruk!

Meer informatie: Kees van Kortenhof, 06 53 20 47 36