10 december 2015

Dreigende ouders groot probleem voor leraren

Hij was het ergens niet mee eens, was pissig om iets wat zijn zoon was overkomen’, vertelt de juf over een voorval van enige maanden geleden. ‘Ik heb zijn dochter in mijn klas, dus daarna kwam hij bij mij ook nog zijn verhaal doen. Minder bedreigend naar mij, maar wel met agressief taalgebruik. Ik voelde me er niet lekker bij. Ik kan me heel goed voorstellen dat mijn collega naar huis is gegaan. Zij kreeg echt te horen: “Ik pak je nog wel!” Zelf sta ik nu meer stil bij hoe ik met zijn dochter omga: als ik te streng ben, zou hij mij dan ook te pakken nemen?’ Een mbo-collega in de workshop heeft wel wat tips: ‘Zorg dat er altijd een collega met je meeloopt als je zo’n ouder op je af krijgt, laat de deur van je klaslokaal open staan en zorg dat je zelf het dichtst bij de deur zit.’

Gevoel
Plaats van handeling: netwerkbijeenkomst van CNV Onderwijs Noord-Holland in Alkmaar, waar dik zestig onderwijsmensen bijeen zijn om te delen en te sparren over hun vak. Het is druk bij de workshop over omgaan met agressie van Wouter Prins, beleidsmedewerker CNV Onderwijs. Hij benadrukt dat het een gevóel is: ‘Jíj bepaalt of iets agressie is. Jíj bepaalt of je gepest wordt. Jíj bepaalt of iets schelden is. Ik heb lang in Den Haag gewoond: daar praten ze veel met “kanker”: kankerschool, kankerjuf. Ze bedoelen daar misschien niks mee, maar ik kan dat wel degelijk als kwetsend of vervelend opvatten. Jíj bepaalt of je seksueel geïntimideerd wordt. Ruud Lubbers kan het vriendelijk bedoelen, een hand op een bil, maar als de dame in kwestie het voelt als onwenselijk of intimiderend, dan is dat zo. Jammer genoeg is het voorkomen van agressie op veel scholen nog steeds een taboe, want o jee de leerlingenaantallen. Gelukkig verandert daar wel voorzichtig iets in. Het komt namelijk op elke school voor. Geef dat dan ook toe en zeg: “Maar we doen er iets aan!”’

Consequent
‘Iedereen weet dat je een leraar niet mag slaan. Maar boos kijken, mag dat wel?’ vraagt Prins aan de workshopdeelnemers. ‘De een kan die blik wel verdragen, de ander niet. Of op de ene dag beter dan op de andere dag. Maar als we niet één lijn trekken, werken regels niet. Als er een leerling over het schoolplein fietst, terwijl dat niet mag, hoe vaak zie je dan niet docenten snel de andere kant op kijken omdat ze zelf naar huis willen?’ Protest uit de zaal. ‘We geven te vaak het signaal af: we hebben wel regels, maar we houden ons er alleen aan als het ons uitkomt.’ In groepjes uiteen signaleren de leraren hetzelfde: de een vindt die boze blik van de ene leerling wel acceptabel en van de ander niet. Of het diepe zuchten van een leerling wordt op het ene moment wel door de vingers gezien en op het andere moment niet. Eigenlijk niet consequent dus, concludeert de zaal.

Dreigementen
Middelbare scholieren zouden meer respect moeten hebben voor hun docenten, zo zegt tweederde van de jongeren in een peiling van jongerenkrant 7Days en EenVandaag. Bijna een kwart (23 procent) zegt dat er het afgelopen schooljaar structureel een leraar werd gepest in hun klas. Oorzaken die ze zelf aangeven zijn: geen gezag uitstralen en geen orde kunnen houden. Maar ook collega’s onderling kunnen er wat van, zo bleek al eerder uit een peiling van CNV Onderwijs, want op een van de drie scholen worden leraren gepest door collega’s of schoolleiding. En ouders ten slotte: in een gezamenlijke onderzoek van EenVandaag en CNV Onderwijs zegt ruim een op de drie (37 procent) van de leraren in de afgelopen twee jaar te maken hebben gehad met dreigementen van ouders. Tientallen leraren zeggen dat ze wel eens een duw of een tik van een ouder hebben gehad. 71 procent wil een school-ouder convenant, waar CNV Onderwijs al enige tijd voor pleit. In zo’n convenant wordt vooraf vastgelegd wat ouders en school van elkaar kunnen verwachten. Ruim driekwart is voor een verplichte incidentenregistratie. Op het forum van EenVandaag volgen reacties als: ‘Laat die ouders zelf eens een dagje voor de klas staan dan piepen ze wel anders!’, ‘Het is geen zwartwit verhaal: er zijn asociale ouders, maar ook nalatige scholen’ en ‘Ouders en leraren moeten samenwerken aan de opvoeding, niet elkaar tegenwerken.’

Tips omgaan met agressie
• Doorbreek het taboe: ‘Het komt bij ons ook voor, maar we pikken het niet!’
• Maak van jouw probleem een gezamenlijk probleem
• Stel gezamenlijke normen en gedragsregels op, draag ze uit en handhaaf consequent
• Meld, registreer en analyseer incidenten van agressie en geweld
• Leg sancties op
• Doe in principe aangifte bij de politie of laat de schoolleider of het bestuur dat doen
• Verhaal de schade op de daders: zorg ervoor dat agressie niet loont
Bron: workshop Omgaan met agressie, Wouter Prins, CNV Onderwijs