4 april 2018

‘Dit kan hun biografie veranderen’

Thuiszitten tegengaan en voorkomen. Dat is het doel van Villa Revius in Doorn. Het betreft een pilot van een jaar, opgezet door het Revius Lyceum, samen met de gemeente én zorginstellingen. In de voormalige conciërgewoning op het schoolterrein krijgen kwetsbare leerlingen extra begeleiding en onderwijs op maat. ‘Als conrector voel ik de plicht om het verschil voor deze kinderen te maken,’ aldus Marion Hagdorn.

Elke middelbare school voor havo/vwo heeft er wel mee te maken: thuiszitters. Ofwel kwetsbare leerlingen die om uiteenlopende redenen wegblijven uit de lesbanken, omdat ze vastlopen. Niet zozeer omdat het onderwijsniveau te hoog is en de leerstof te moeilijk, maar bijvoorbeeld vanwege een licht autistische beperking, faalangst, sociale fobie, gameverslaving of het chronisch vermoeidheidssyndroom.
Maar hoe krijg je deze leerlingen weer terug het klaslokaal in? Op het Revius Lyceum in Doorn wilden ze niet langer wegkijken van dit vraagstuk ‘dat al heel lang’ bestaat. Schoolleider Marion Hagdorn: ‘Het begon er eigenlijk mee dat een leerling tussen wal en schip dreigde te raken, omdat ze al een tijdje thuis zat en niet zomaar terug naar school kon. Haar ouders vroegen ons mee te zoeken naar een oplossing. Uit een inventarisatie die we ondertussen hadden gehouden, bleken er echter meer leerlingen te zijn die net wel of niet onder de noemer thuiszitter vielen.’

Op stoom gekomen
En zo begon het balletje te rollen. Hagdorn: ‘Het was net in de periode dat thuiszitten veel in het nieuws was, waardoor de gemeente zich aangesproken voelde om mee te denken. Daarnaast bleek de beleidsmedewerker onderwijs afgestudeerd te zijn op dit thema, waardoor er veel affiniteit mee was.’ Maar ook Hagdorn zélf was inmiddels op stoom gekomen en niet meer te stoppen in haar missie. ‘Ik heb altijd al iets met kwetsbare kinderen gehad. Dat was als docent al zo. Vanuit mijn rol als schoolleider voel ik de plicht om het verschil te maken voor deze groep. Binnen het reguliere onderwijs redden ze het niet op eigen houtje, maar ze horen ook niet thuis in het speciaal onderwijs. Daardoor dreigen ze buiten de boot te vallen. Met net die extra begeleiding kunnen ze het redden. Daarvan ben ik overtuigd. Sterker nog: je kunt zelfs voorkomen dát ze uitvallen, als je maar tijdig genoeg signaleert dat er iets mis is en daarop de juiste begeleiding inzet.’

Chillen en leren
Een groep van zo’n twaalf leerlingen volgt dagelijks een programma op maat in de voormalige conciërgewoning op het schoolterrein, ofwel ‘Villa Revius’, die voor dit project grondig verbouwd is. In twee knusse kamers met grote houten tafels, comfortabele banken en werkplekken kunnen zij leren én chillen. Hagdorn stroopte zelf de woonwinkels af om de villa de juiste look en feel te geven: ‘Ik gun het deze leerlingen enorm dat zij een plek hebben waar ze zich veilig en geborgen voelen, een beetje zoals thuis. Maar toch in de buurt van school, zodat daar letterlijk en figuurlijk zicht op blijft.’
Doel van het project is immers: terugkeer naar de reguliere lessen, inclusief het behalen van een diploma. ‘We begeleiden hier individueel, met als kernvraag: wat is er nodig om déze leerling weer op de rit te krijgen? Daarvoor werken we nauw samen met zorginstellingen en gemeente.’ Zo betaalt de gemeente de twee begeleiders passend onderwijs in de villa. Met de zorgcoördinator wordt elke zes weken overlegd over het verdere traject, zoals een gedeeltelijke terugkeer naar school of aanvullende begeleiding. En docenten van het Revius Lyceum lopen dagelijks binnen om les te geven aan de villa-leerlingen. Zij hoeven hiervoor slechts het schoolplein over te steken, waardoor het ook voor hen een haalbare kaart is.

Etiketjes spelen niet
Die samenwerking tussen school, gemeente en zorginstellingen is een belangrijke succesfactor, legt Hagdorn uit. ‘Alleen dan heeft een project als dit kans van slagen.’ Begeleider Anne Galama: ‘Deze kinderen hebben meer nodig dan alleen onderwijs. Het is belangrijk dat ze het vertrouwen in zichzelf weer terug krijgen. Daarvoor is het essentieel een goede band met hen op te bouwen.’ Het mooie vindt ze dat er ook tussen de leerlingen onderling een hechte relatie ontstaat, wat hen ook juist verder helpt. ‘Er wordt hier eigenlijk nooit gesproken over wat er met iemand
aan de hand is. Die etiketjes spelen helemaal niet. Toch voelen ze elkaar heel goed aan. Dan hoor ik iemand die last heeft van sociale angsten zeggen: “Ik moet straks de school in om een boek op te halen. Waarop de ander zegt: vind je het fijn als ik even met je meeloop?” Zo hartverwarmend!’

Verrijking van het vak
Geschiedenisdocent Chris van der Sluijs, die eerder in het speciaal onderwijs werkte, steekt dagelijks met veel plezier het schoolplein over naar de villa. Hij gelooft niet alleen heilig in het project, ‘dat volgens hem de biografie van deze kinderen kan veranderen’, maar vindt het ook een verrijking voor zijn baan. ‘In de villa geef ik vaak een op een les. Dat betekent dat ik inhoudelijk net wat dieper op de stof kan ingaan. En ook dat ik echt kan afstemmen op de leerling in kwestie: welke insteek werkt voor hem het beste? Daarnaast voel ik veel respect en ontroering voor deze kinderen. Ik zie hoe ze knokken en worstelen, omdat ze net wat anders zijn. Terwijl ze niets liever willen dan simpelweg erbij horen. Ik wil hen vooral leren dat ze ertoe doen en dat ze juist van hun eigen kwaliteiten moeten uitgaan!’