7 juni 2019

(column) Admegastratie

Iedereen klaagt over en zucht onder de enorme administratie in het onderwijs. Het woord admegastratie is in dit geval zelfs passender. Het lijkt zelfs alsof we het papieren monster alleen maar groter maken, schrijft Esther Singer in haar column in Schooljournaal.

Waarom is het toch zo moeilijk om hierin verandering te brengen? En zou het niet gewoon een kwestie zijn van dóen. Of beter gezegd: van niet meer doen! Als we nou eens teruggaan naar de essentie van ons bestaan als leerkracht. We richten ons op het geven van lessen en het begeleiden van het leerproces.

Momentopname

Om te beginnen zouden we veel minder bezig moeten zijn met toetsen. We toetsen ons helemaal suf, maar waarom eigenlijk? Toetsen geven een indicatie van wat een kind wel/niet beheerst. Maar het is en blijft vooral een momentopname. Leert een kind echt iets van het maken van een toets? Als het de vraag ‘goed’ heeft beantwoord, heeft het geluk gehad dat het goed heeft gegokt. Of het kind wist het al; en heeft de eerder geleerde kennis of vaardigheid nu toegepast. Maar daadwerkelijk groeien, of iets nieuws erbij leren van een toets? Nee.

Ellenlange screeninglijsten

Toetsen kopiëren, nakijken, registreren en analyseren kost de leerkracht ontzettend veel kostbare tijd. En wat levert het ons nu echt op; behalve dan een overzichtelijke A4 met scores – waar overigens in de meeste gevallen geen haan ooit meer naar kraait?         Maar de admegastratie heeft nog een veel akeligere kant. Namelijk dat zo’n beetje alles wel ergens geregistreerd dient te worden. Observaties, evaluaties, resultaten, analyses van methode- en niet-methodetoetsen, registraties van individueel aangeboden hulp en hulpplannen, absenties, verslagen van gesprekken, diverse overzichten per groep, diverse overzichten per kind, alle incidenten groter dan een schaafwond, en zo nog talloze niet al te nuttige zaken. Ellenlange screeningslijsten voor dit en voor dat. Bijvoorbeeld: maar liefst 2 keer per schooljaar een digitale vragenlijst met 27 stellingen per kind invullen voor het screenen van sociale competenties.

Afkicken administratiefetisj

Als je een klas van 31 kinderen hebt zijn dat dus maar liefst 1674 muisklikken per schooljaar! Draagt dat nu daadwerkelijk bij aan de onderwijskwaliteit? Maar we doen het evengoed braaf, want ‘als de Inspectie komt, dan …. ‘ Ligt daar dan niet de oplossing? Als de Onderwijsinspectie nou eens zou afkicken van die enorme administratiefetisj, en scholen zou gaan beoordelen op pure onderwijskwaliteit, dan kunnen de leerkrachten hun kostbare tijd een stuk nuttiger besteden, met iets waar de kinderen daadwerkelijk baat bij hebben.

Esther Singer (27) is vaste flexmedewerker op een basisschool